jorjans[รวมไม้ดอกไม้ประดับ]

การจำแนกผัก (classification of vegetables)

การจำแนกผัก (classification of vegetables) โดย นายวัฒนา เสถียรสวัสดิ์

การจำแนกผัก อาจจะกระทำได้หลายวิธีทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความประสงค์ของผู้จำแนกว่าจะใช้อะไรเป็นหลักเกณฑ์ในการจำแนก เท่าที่ใช้กันทั่วๆไป มีวิธีการจำแนกอยู่ ๕ วิธีด้วยกัน คือ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]


หัวข้อ

จำแนกโดยอาศัยหลักเกณฑ์ทางพฤกษศาสตร์ (botanical classification)
จำแนกโดยถือเอาส่วนของพืชที่ใช้บริโภคเป็นเกณฑ์ (classification based on parts used as food)
จำแนกโดยถือเอาเกณฑ์การปลูก (classification based on cultural requirement)
จำแนกโดยถือเอาความคงทนต่ออากาศหนาวของพืชเป็นเกณฑ์ (classification based on winter hardiness)
จำแนกโดยอาศัยลักษณะการเจริญเติบโต หรืออายุของพืช (classification based on growth characteristics)
จำแนกโดยอาศัยหลักเกณฑ์ทางพฤกษศาสตร์ (botanical classification)

การจำแนกวิธีนี้นับว่าเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการที่จะกล่าวถึงพืชผักแต่ละชนิด และเป็นวิธีสากลนิยม หลักเกณฑ์การจำแนกก็คงเหมือนวิธีการทางอนุกรมวิธานที่ใช้กับพืชทั่วๆ ไป กล่าวคือพืชที่อยู่ในอาณาจักรพืช จะถูกแบ่งเป็นส่วน (phylum หรือ division) ชั้น (class) อันดับ (order) ตระกูลหรือวงศ์ (family) สกุล (genus) ชนิด (species) และพันธุ์ (variety) ตามลำดับความสัมพันธ์ทางเชื้อสาย (heredity) พืชแต่ละชนิดจะถูกให้ชื่อตามบทบัญญัติการตั้งชื่อพืชสากล (international code botanical nomenclature)
[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

จำแนกโดยถือเอาส่วนของพืชที่ใช้บริโภคเป็นเกณฑ์ (classification based on parts used as food)

จำแนกโดยถือเอาส่วนของพืชที่ใช้บริโภคเป็นเกณฑ์แบ่งเป็นพวกๆ ดังนี้
พวกที่ใช้ใบ ก้าน ลำต้น (leaves, petioles, stems) เช่น คะน้า ผักกาดหอม ขึ้นฉ่าย ตะไคร้
พวกที่ใช้หัว ซึ่งเกิดจากส่วนราก (roots) เช่น มันเทศ ขิง ข่า
พวกที่ใช้หัว ซึ่งเกิดจากลำต้น แปรรูป (modified stems) แบ่งเป็น ๒ พวกย่อย คือ
ก. พวกหัวที่มีเนื้อแน่น (tuber) เช่น มันฝรั่ง
ข. พวกหัวที่เป็นกลีบเรียงซ้อนกันเป็นชั้นๆ (bulb) เช่น หอมฝรั่ง (หอมหัวใหญ่) หอมแดง กระเทียม พวกที่ใช้ผล (fruits) เช่น แตงกวา ฟัก เขียว ฟักทอง


[กลับหัวข้อหลัก]

ต้นคะน้า


[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

จำแนกโดยถือเอาเกณฑ์การปลูก (classification based on cultural requirement)

เราจัดพืชผักที่มีความต้องการทางภูมิอากาศ การปลูกการดูแลรักษา โรคแมลงที่รบกวน ที่มีลักษณะคล้ายกันรวมไว้เป็นพวกๆ เช่น พวกกะหล่ำ (cole crops) พวกแตง (melons) พวกผักสลัด (salad crops) พวกหัว (root crops)
[กลับหัวข้อหลัก]

แตงกวาเป็นพืชที่ใช้ผล


[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

จำแนกโดยถือเอาความคงทนต่ออากาศหนาวของพืชเป็นเกณฑ์ (classification based on winter hardiness)

เช่น ผักที่ทนหนาวได้ (hardy vegetables) ผักพวกนี้อาจจะทนความหนาวได้ ถึงแม้ว่าจะมีความหนาวถึงจุดที่เกิดผลึกน้ำแข็ง (frost) ผักที่ไม่ทนหนาว (tender vegetables) เมื่ออุณหภูมิถึงจุดดังกล่าวก็จะตาย อย่างไรก็ตามผักส่วนใหญ่ไม่ทนหนาวจัด แต่ต้องการอากาศอบอุ่น
[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

จำแนกโดยอาศัยลักษณะการเจริญเติบโต หรืออายุของพืช (classification based on growth characteristics)

จำแนกโดยอาศัยลักษณะการเจริญเติบโต หรืออายุของพืช (classification based on growth characteristics) แบ่งเป็น ๓ พวก ย่อยๆ คือ
๕.๑ พืชผักฤดูเดียว (annual) คือพืชที่มีอายุสั้นๆ จบชีพจักรภายในปีเดียวหรือฤดูปลูกเดียวส่วนมากเป็นพวกพืชล้มลุก (herbaceous plants) เช่น มะเขือเทศ แตงกวา
๕.๒ พืชสองฤดู (biennial) คือพืชที่จบชีพจักรภายใน ๒ ปี หรือ ๒ ฤดูปลูก ซึ่งเป็นลักษณะ
ของพืชเมืองหนาว ที่ต้องใช้ความเย็นทำลายการพักตัว (break dormancy) เช่นหอมฝรั่ง กะหล่ำต่างๆ พืชเหล่านี้ในฤดูปลูกแรกมีการเจริญเติบโตทางส่วนต้น (vegetative growth) เมื่อการพักตัวถูกทำลายแล้ว ในฤดูปลูกหลังจะมีการเจริญทางการสืบพันธุ์ (reproductive growth)
๕.๓ พืชยืนต้น (perennial) คือพืชที่จบชีพจักรภายใน ๓ ปี หรือ ๓ ฤดูปลูก หรือมากกว่าแบ่งเป็น ๒ พวกย่อย คือ
พวกพืชยืนต้นสลับล้มลุก (herbaceous perennial) ส่วนต้น (shoot) มีลักษณะเป็นพืชฤดูเดียว ส่วนราก (root, crown) มีลักษณะเป็นพืชยืนต้น ปรากฏในผักน้อยชนิดมาก เช่น หน่อไม้ฝรั่ง (asparagus) ที่ปลูกในเมืองหนาว ส่วนต้นจะตายในฤดูหนาว แต่ตอยังอยู่ (ระยะพักตัว) จะงอกและเจริญเติบโตใหม่ในฤดูใบไม้ผลิ หน่อไม้ฝรั่งที่ปลูกในเมืองไทย ซึ่งเป็นเมืองร้อนไม่มีการพักตัว สาเหตุเกิดจากพืชมีการปรับตัวเองให้เข้ากับสภาพแวดล้อม (adaptation)
พวกพืชยืนต้นที่มีเนื้อไม้ (woody perennial)ลำต้นที่มีเนื้อไม้ (wood) ส่วนใหญ่พืชพวกนี้ที่ใช้เป็นผักจะเป็นพืชเมืองร้อน (tropical crops) พืชยืนต้นประเภทนี้แบ่งออกเป็น ๒ พวก คือ
- พวกที่มีลำต้นหลัก หรือลำต้นประธาน(trunk, main central axis) เราเรียกว่า tree ที่เรานำบางส่วน (parts) ของมันมาใช้เป็นผัก เช่น มะม่วง ชมพู่ เราใช้ใบอ่อน ดอกอ่อน ผลอ่อน มะนาวเราใช้ผล มะกรูดเราใช้ใบและผล แคเราใช้ดอกสะตอเราใช้เมล็ดจากฝัก
- พวกที่ไม่มีลำต้นประธาน แต่มีลำต้นที่มีขนาดไล่เลี่ยกันแตกออกมาจากตอ (crown) หลายลำเราเรียกว่า shrub มีพืชบางชนิดที่เรานำส่วนของมันมาใช้เป็นผัก เช่นไผ่ (เราใช้หน่ออ่อนหรือหน่อไม้) เตย ชะอม เราใช้ใบอ่อน
จะเห็นได้ว่า ประเทศหนาว เช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และประเทศในยุโรป ไม่มีพวกพืชยืนต้นที่มีเนื้อไม้ใช้เป็นผักเหมือนบ้านเรา ประเทศเรามีพืชจำพวกนี้ที่มีคุณค่าอาหารสูง เหมาะต่อคนยากจน เพราะราคาถูกอยู่หลายชนิดที่จะใช้เป็นอาหารผักได้ดี เช่น กระถิน สะตอ ชะอม

ป้ายกำกับ: การจำแนกผัก (classification of vegetables)

เขียนโดย PhuMpAt @ 00:06